Książka przedstawia historię jednej z największych powojennych siatek wywiadowczych – sieci Andrzeja Rudolfa Czaykowskiego ps. „Garda”, działającej w Polsce w latach 1949–1951 na rzecz wywiadu emigracyjnego. Czaykowski, wysłany do kraju z Londynu, zorganizował w Krakowie rozbudowaną sieć informatorów, opierając ją m.in. na członkach Polskiego Towarzystwa Teozoficznego. Dostarczał informacje o strukturach PZPR, wojsku, przemyśle, nastrojach społecznych oraz relacjach państwo–Kościół, przesyłając raporty utajoną korespondencją i systemem „martwych skrzynek”.
Działalność „Gardy” została rozbita w 1951 r. dzięki zdradzie podwójnego agenta MBP. Aresztowano ponad 90 osób, a Czaykowski po brutalnym śledztwie został skazany na śmierć i stracony 10 października 1953 r. Książka analizuje funkcjonowanie siatki w realiach państwa stalinowskiego, wskazując zarówno na skuteczność działań kontrwywiadu, jak i braki w przygotowaniu struktur emigracyjnych do prowadzenia bezpiecznej działalności wywiadowczej w Polsce Ludowej.
Według wyliczeń Biura „C” MSW zajmującego się prowadzeniem ewidencji operacyjnej głównie na potrzeby Służby Bezpieczeństwa za działalność wywiadowczą skazano setki osób. W latach 1944–1956 sprawy, w których postawiono zarzuty o szpiegostwo, zakończyły się wyrokami dla ponad 1800 oskarżonych. Wśród nich wyróżniono osoby mające pracować dla wywiadów: brytyjskiego, amerykańskiego, francuskiego, zachodnioniemieckiego, szwedzkiego czy „emigracyjnych ośrodków wywiadowczych”. Większość tych „szpiegów” wróciła do Polski po latach wojennej tułaczki (najczęściej z „podejrzanych” krajów zachodnich), niektórzy z nich brali udział w działaniach podziemia niepodległościowego, inni pełnili funkcję łączników z ośrodkami emigracyjnymi, nieliczne przypadki dotyczyły osób realnie zaangażowanych w tworzenie siatek wywiadowczych na terytorium kraju i przesyłanie informacji o sytuacji w komunistycznej Polsce. Niniejsza publikacja w większości dotyczy tej ostatniej grupy osób. Teksty przedstawiane czytelnikom skupiają się głównie na opisaniu historii jednostkowych przykładów działalności siatek szpiegowskich.
Książka jest wypadkową badań prowadzonych w archiwach IPN. Autor z niezwykłą starannością przeprowadził kwerendę materiałów i opracowań tyczących działalności niezwykłego tworu, jakim była „komórka antymasońska” Episkopatu Polski. Członkowie tej inicjatywy, popieranej i częściowo finansowanej przez „prymasa tysiąclecia” Stefana Wyszyńskiego, obrali sobie za cel infiltrację środowisk masońskich i paramasońskich.
